Kalça Protezi Ameliyatı ve Sonrası İyileşme SüreciSelamlar, kalça problemi yaşayan çok kişi var diye biliyorum. Ben de bir süredir kalça ağrısı, hareket kısıtlılığı, geceleri dönüp durma derken acaba artık ameliyat mı? noktasına gelmiştim. Buraya, araştırırken öğrendiklerimi ve doktor görüşmelerinde not aldıklarımı, forum diliyle daha derli toplu bırakmak istedim. Belki birine faydası olur.
Önce en temel şey:
kalça protezi aslında hasarlı kalça ekleminin yapay bir eklemle yenilenmesi. Genelde ileri kireçlenme (artroz), avasküler nekroz, doğumsal kalça sorunları, kalça kırıkları gibi durumlarda gündeme geliyor. İlaç, iğne, fizik tedavi falan artık pek fayda etmiyorsa doktorlar
kalça protezi ameliyatı seçeneğini ciddi ciddi konuşmaya başlıyor.
Ameliyat nasıl yapılıyor, kapalı mı lazer mi? muhabbetiBunu özellikle yazayım: Kalça protezi genelde açık yapılan bir ameliyat. Kesi boyu hastaya ve tekniğe göre değişebiliyor ama lazerle, kapalı, artroskopik gibi şeyler kalça protezinde bildiğimiz anlamda olmuyor. Hasarlı yüzeyler temizleniyor; yuva kısmına (asetabulum) ve uyluk kemiğine (femur) implantlar yerleştiriliyor. Sonra eklem yerine oturtulup stabilite, bacak boyu, hareket açıklığı kontrol ediliyor.
Protez türü konusu: en uzun ömürlü olan hangisi?Forumda çok soruluyor:
en uzun ömürlü kalça protezi hangisi? Net şu demek zor ama güncel yaklaşımda seramik baş + polietilen (yüksek dayanımlı) yuva kombinasyonu çok sık tercih ediliyor. Mantığı şu: aşınma azalsın, protez daha uzun gitsin. Seramik-seramik de var ama nadiren ses (gıcırtı gibi) şikayeti olabiliyor diyen de var, darbe/travma riskini anlatan da. Kısacası protez seçimi biraz hastanın yaşı, kemik kalitesi, beklentisi ve doktorun tecrübesiyle şekilleniyor.
Kalça protezi ameliyatı sonrası: ilk günler ve toparlanmaKalça protezi ameliyatı sonrası en şaşırtan şeylerden biri şu: çoğu hasta ameliyat günü akşamı ya da ertesi sabah ayağa kaldırılabiliyor. Tabii destekle; yürüteç/koltuk değneği gibi. İlk günlerde hedef maraton koşmak değil, kısa kısa kalk-yürü-otur döngüsünü düzgün yapmak.
Benim öğrendiğim kritik noktalar şunlar (ilk haftalarda özellikle):
- Kalçayı çok fazla bükmemek (özellikle 90 dereceyi geçme konusu)
- Bacak bacak üstüne atmamak
- Alçak koltuk, alçak tuvalet riskli olabiliyor
- Doktorun verdiği egzersizleri ve yürüyüş planını aksatmamak
Destek ne zaman bırakılır kısmı kişiye göre değişiyor. Bazı güçlü/yaşı genç kişiler daha erken bırakabiliyor; bazıları 4-6 hafta (bazen daha uzun) kullanabiliyor. Yani tam şu gün diye kasmamak lazım, doktor ne diyorsa o.
Topallama meselesi: ne zaman geçer?En çok arananlardan biri de şu:
kalça protezi ameliyatı sonrası topallama ne zaman geçer? İlk haftalarda hafif topallama normal olabiliyor çünkü kaslar zayıf, vücut yeni ekleme alışıyor. Çoğu kişide 6-8 hafta içinde belirgin azalıyor deniyor. Ama aylarca sürüyorsa kas zayıflığı, bacak boyu farkı, yürüme alışkanlığı gibi şeyler tekrar değerlendirilmeli. Fizik tedavi burada baya fark ettiriyor, açıkçası.
Tuvalet, yan yatma, günlük hayat detayları
kalça protezi ameliyatı sonrası tuvalet nasıl olacak? sorusu da çok geliyor. Genelde klozet öneriliyor, hatta klozet yükseltici çok iş görüyormuş. Alçak yerlere otur-kalk hem zor hem de erken dönemde riskli olabiliyor.
Bir de
kalça protezi ameliyatı sonrası yan yatma konusu var. İlk dönem ameliyat olmayan tarafa, bacak arasına yastık koyup yan yatmak daha güvenli anlatılıyor. Ameliyatlı tarafa yatma işi ise genelde 8-12 hafta sonrasına bırakılabiliyor (yaraya baskı ve ağrı meselesi yüzünden).
Risk var mı? Var ama
Kalça protezi ameliyatı riskleri elbette var: enfeksiyon, pıhtı, protezin çıkığı, sinir-damar problemleri gibi. Ama iyi bir merkez/tecrübeli ekip ve iyi bir ameliyat sonrası takip ile bu risklerin düşük olduğu söyleniyor. Yine de risk yokmuş gibi davranmak da doğru değil; doktorla net net konuşmak lazım.
Fiyatlar: kalça protezi ameliyat fiyatları neden değişiyor?Kalça protezi ameliyat fiyatları konusunda herkes tek rakam arıyor ama işin gerçeği protezin markası/malzeme tipi (seramik vs), hastane koşulları, sigorta kapsamı gibi şeylere göre değişiyor. Seramik seçenekler genelde daha maliyetli olabiliyor ve her sigorta aynı şekilde karşılamayabiliyor. En doğrusu muayene ve görüntüleme sonrası sana göre hesap yapılması.
Ameliyat olanların yorumları gerçekten bu kadar iyi mi?Ben de okurken şaşırmıştım ama
kalça protezi ameliyatı olanların yorumları genelde olumlu. Ağrım bitti, yürüyüş geri geldi, keşke beklemeseydim diyen çok. Tabii herkesin süreci aynı değil; kilo, kas durumu, ek hastalıklar, rehabilitasyon disiplini hepsi sonucu etkiliyor. Ama memnuniyet oranı yüksek deniyor, onu net söyleyebilirim.
Ortopedi İstanbul tarafı (bilgi linki)Eğer detaylı ve teknik bilgiyi tek bir yerde düzenli okumak isterseniz, Ortopedi İstanbulun ilgili sayfasını ben faydalı bulmuştum. Buradan bakabilirsiniz:
kalça proteziSık Sorulan Sorular (Forum Tadında Kısa Cevaplar)Kalça protezi neden ağrı yapar?İlk dönemde dokular iyileşirken ağrı normal. Uzun sürerse doktor kontrolü şart.
Kalça protez ameliyatından sonra ne zaman desteksiz yürüyebilir?Çok kişi 4-6 hafta civarı diyor ama kişiye göre uzayabiliyor/kısalabiliyor.
Kalça protezi ameliyatı sonrası tuvalet?Klozet daha güvenli, yükseltici çok rahat ettiriyor deniyor. Alçak yere çömelme işine pek sıcak bakmıyorlar.
Kalça protezi ameliyatı sonrası yan yatma?Erken dönemde sağlam tarafa yan yatma + bacak arası yastık. Ameliyatlı tarafa yatma genelde 8-12 hafta sonrası.
Kalça protezi engel (özür) oranları nasıl?Tek/çift taraf olması, topallama, bacak kısalığı, kuvvet kaybı gibi şeylere göre heyet raporuyla belirleniyor.
KapanışUmarım yazı birine yol gösterir. Benim derdim ameliyat olun/olmayın demek değil; sadece süreçle ilgili dağınık bilgileri biraz toparlamak. Siz de deneyiminiz varsa yazın, çünkü birinin ben şöyle yaptım düzeldi demesi bazen doktordan sonra en motive edici şey oluyor
Daha fazla bilgi ve destek için
https://www.ortopediistanbul.com.tr adresinden bize ulaşabilirsiniz.
